Hindúismi

Úr Wikipediu, frjálsa alfræðiritinu
Stökkva á: flakk, leita
Om, eða Aum, helgasta orð hindúatrúar.

Hindúismi eða hindúatrú (सनातन धर्म; venjulega kallað Sanātana Dharma, gróflega þýtt sem „trúin sem endist“) eru þriðju fjölmennustu trúarbrögð heims. Þau eru einnig meðal elstu trúarbragða sem enn eru iðkuð, komin af sömu rót og trúarbrögð Forngrikkja og Rómverja og norrænna manna. Þau má rekja til indó-evrópsku Veda-menningarinnar um 2000 f.Kr.. Það er þó ekki svo að segja að hindúismi eins og hann kemur fyrir núna sé gamall, heldur hefur hann breyst mikið í gegnum tíðina með hinum ýmsu breytingum á Indlandsskaganum þar sem þau hafa alltaf verið langmest iðkuð. Hindúismi er í raun lífsviðhorf frekar en trúarbrögð, alltént í hefðbundnum vestrænum skilningi. Í hindúisma eru margir guðir og flokkast trúarbrögðin því sem fjölgyðistrúarbrögð en mikilvægara atriði en að dýrka guðina er samt að lifa vel, og að með endurholdgun ná loks nirvana, hinu endanlega stigi sem markar þann áfanga þegar einstaklingurinn losnar úr lífinu. Hindúismi nútímans er oftast flokkaður í saivisma, shaktisma, vaishnavisma og smarthisma. Upp úr hindúisma má svo segja að trúarbrögðin búddismi, jainismi og síkismi hafi sprottið en saman mynda þessi fjögur trúarbrögð flokk dharma trúarbragða.

 Uppruni hindúisma[breyta | breyta frumkóða]

Hindúa musteri í Penang í Malasíu

Hindúatrú er elstu trúarbrögð nútímans. Trúin er upprunin í Indusdal í austurhluta Pakistan sem áður fyrr var partur af Indlandi þar sem 83% íbúanna eru hindúar. Fyrir mörg þúsund árum bjó fólk í stórum borgum í Indusdal. Borgirnar voru háþróaðar á þess tíma mælikvarða, voru með vatnsveitukerfi, brunna og sorphirða. Fornleifafræðingar hafa sýnt fram á að samfélag borganna hafi verið vel skipulagt og tæknivætt þótt margt sé enn á huldu.

Þjóð sem kallaði sig Aría og bjó norðan við Indusdal fluttist á svæðið og blandaðist íbúunum sem fyrir voru. Sanskrít er nútíma tungumál Indverja en fyrir um 4000 árum var sanskrít tungumál Aría. Sanskrít er líkt tungumálum sem töluð eru í dag t.d. grísku, ensku og íslensku.

Fyrir mörgum árum var hindúatrú mikið öðruvísi en við þekkjum hana í dag. Hindúar lögðu mikla áherslu á að tilbiðja náttúruguði s.s. eldguð, regnguð og guð jarðargróðurs. Elstu helgirit hindúa Vedurnar voru ritaðar fyrir um 2500-3500 árum síðan, á tímum vedamenningarinnar.

Spámenn eins og Búddha og Mahavira gagnrýndu ríkjandi valda- og stéttakerfi og efuðust einnig um ákveðna þætti átrúnaðarins. Búddha og Mahavira höfðu mikil áhrif á fólkið í samfélaginu og trúin tók því miklum breytingum á þeirra tíma. Miðpunktur trúarinnar þá voru skyldur einstaklingsins sem var kallað Dharma. Mikilvægustu og helstu ritin voru skrifuð á þessum tíma en fram að því  hafði þekkingin borist munnlega.